Nói Không Với Thuốc Lá: Xây dựng nhà hàng không khói thuốc

Cost-saving (plus health benefits) for all: restaurants with nonsmoking policy. 

Xây dựng nhà hàng không khói thuốc: Vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi
Dương Hải

(SKĐS) - Khách hàng đến với nhà hàng không khói thuốc (NHKKT) vẫn rất đông; cấm hút thuốc lá nhưng không mất khách; kinh doanh vẫn có lãi… Đó là những chia sẻ kinh nghiệm của rất nhiều nhà hàng khi xây dựng mô hình NHKKT, thậm chí ngay từ khi chưa có Luật Phòng chống tác hại thuốc lá ban hành (có hiệu lực từ 1/5/2013).

Cấm hút thuốc vẫn tăng doanh thu

Kinh doanh là phải đem về lợi nhuận, chính vì thế, lúc đầu khi triển khai mô hình NHKKT, nhiều chủ nhà hàng lo ngại liệu nó có ảnh hưởng đến việc kinh doanh không? ThS.BS Phạm Thị Hoàng Anh, GĐ Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam cho rằng: “Lợi ích đầu tiên chính là giảm rủi ro về sức khỏe cho bản thân nhân viên của nhà hàng. Như chúng ta đã biết, khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất trong đó có khoảng 69 chất gây ung thư. Việc thường xuyên hít phải khói thuốc sẽ có nguy cơ mắc các bệnh ung thư phổi, tim mạch, bệnh đường hô hấp, tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, đẻ non và đột tử ở trẻ sơ sinh. Nhân viên của các nhà hàng bị ô nhiễm khói thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao gấp 2 lần nhân viên ở các môi trường làm việc khác.

Thứ hai, nói đến lợi ích kinh tế, các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra việc thực thi NHKKT không những không ảnh hưởng đến doanh số bán hàng mà còn làm tăng doanh thu của nhà hàng. Mô hình NHKKT sẽ giúp giảm các chi phí vệ sinh môi trường và bảo trì đồ đạc như khử mùi, lau chùi, tẩy rửa rèm, trần, đệm ghế, thảm, bảo dưỡng điều hòa… Bên cạnh đó còn giảm các nguy cơ về cháy nổ, giảm nguy cơ nhân viên bị ốm, bị các bệnh lý liên quan đến khói thuốc lá. Đồng thời, tạo phong cách văn minh, lịch sự, thu hút khách hàng”.

Minh chứng cho điều này, anh Nguyễn Quang Mỹ, quản lý ở nhà hàng trên đường Láng Hạ cho biết: “Toàn bộ hệ thống nhà hàng của chúng tôi đều quy định không hút thuốc lá, đặc biệt là các cơ sở ở Sài Gòn đã làm điều này từ rất lâu. Tại miền Bắc, khi xây dựng chuỗi cơ sở mới, nhà hàng cũng tuyệt đối cấm hút thuốc lá. Trên thực tế, số lượng khách đến đây vẫn rất đông vì họ khá thích thú với mô hình NHKKT, họ không còn lo sợ khói thuốc lá từ những người khác đe dọa sức khỏe của mình nữa, cho nên hoạt động kinh doanh vẫn gia tăng đáng kể”.

Tuy nhiên, để đạt được sự hài lòng của khách hàng khi xây dựng mô hình NHKKT, nhất là với khách hàng có hút thuốc thì không phải điều dễ dàng. Muốn làm được điều này, ThS. Hoàng Anh tư vấn, các chủ hàng cần phổ biến cho nhân viên về các quy định pháp luật, lợi ích của thực thi NHKKT, phân công trách nhiệm trong việc thực thi. Phải bỏ tất cả các công cụ dành cho việc hút thuốc (như bật lửa, gạt tàn, áp phích quảng cáo thuốc lá…). Treo, đặt biển báo “Không hút thuốc” tại các địa điểm dễ quan sát. Bên cạnh đó phải đào tạo cho nhân viên các kỹ năng hướng dẫn khách hàng. Theo dõi thường xuyên việc thực hiện quy định cấm hút thuốc…

“Kỹ năng thuyết phục khách hàng cũng là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng thành công mô hình NHKKT. Kỹ năng này đòi hỏi nhân viên nhà hàng phải luôn giữ thái độ lịch sự, giải thích cho khách hàng rằng, khói thuốc lá sẽ ảnh hưởng tới không gian sinh hoạt chung, và Luật không cho phép hút thuốc lá ở trong nhà hàng. Song đôi khi cũng phải cương quyết đề nghị khách hàng dập thuốc hoặc ra bên ngoài nhà hàng hút thuốc. Gọi cảnh sát hoặc cán bộ quản lý thị trường hỗ trợ nếu cần thiết...”- ThS. Hoàng Anh nhấn mạnh.

Vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi

Chị Trần Kim Oanh, đại diện một nhà hàng cơm chay ở Hoàn Kiếm cho biết, nhà hàng của chị đã thực hiện 100% không hút thuốc lá được 15 năm nay. Tiêu chí của nhà hàng là khi khách hàng đến ăn chay là đã rất quan tâm đến sức khỏe của mình rồi vì vậy không có lý do gì để cho phép hút thuốc lá. 

“Kinh nghiệm của chúng tôi là có biển báo rõ ràng, khi có biển báo thì không cần phải nói nhiều, ai cũng biết là có quy định và thực hiện. Sau đó là có biện pháp nhắc nhở khéo léo để khách hàng không mất lòng. Quan trọng nhất là ý thức của mọi người, mỗi người phải tự biết bảo vệ sức khỏe của mình”- chị Oanh chia sẻ.

Ở khía cạnh khác, rõ ràng hút thuốc cũng là nhu cầu của khách hàng, làm sao để có thể làm hài lòng cả hai đối tượng hút thuốc và không hút thuốc? Theo anh Nguyễn Văn Long, đại diện một nhà hàng lẩu nấm tại Hà Nội, để triển khai tốt mô hình NHKKT thì phải hiểu tâm lý của người hút. 

“Quan điểm của nhà hàng là bảo vệ sức khỏe của cộng đồng, nhất là các thực khách đến đây nên nhà hàng đã bố trí có phòng riêng, khu vực dành riêng cho người hút thuốc lá. Tuy nhiên, để có được mặt bằng như vậy cũng rất khó cho nên kinh nghiệm là cần thiết xây dựng nếp sống văn minh, nếu mình không bày gạt tàn ra và thường xuyên nhắc nhở thì khách cũng có ý thức là không hút thuốc. Cá nhân tôi cũng là người nghiện hút thuốc, nhưng khi đi ra nước ngoài, đến một môi trường văn minh như ở Singapore mình cũng không dám hút thuốc vì sợ bị phạt, thứ hai là vì môi trường của họ quá sạch sẽ mình cũng không dám hút làm ô nhiễm, và thứ ba là Luật của họ rất nghiêm. Cho nên theo tôi, các quy định phải được thực hiện một cách đồng bộ, từ Luật, giá thuốc cao, tuyên truyền, cấm hút thuốc thì không bán thuốc, không cho quảng cáo, tiếp thị thuốc lá nữa”- anh Long nói.

8 tiêu chuẩn Nhà hàng không khói thuốc:
1. Có nội quy hoặc biển báo cấm hút thuốc trong nhà hàng.
2. Không có gạt tàn, bật lửa trên bàn.
3. Không có hiện tượng hút thuốc lá trong nhà; không có đầu mẩu thuốc lá trong nhà hàng.
4. Không bán thuốc lá trong nhà hàng.
5. Không quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trong nhà hàng.
6. Không nhận hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp của công ty thuốc lá hay các tổ chức liên quan đến công ty thuốc lá.
7. Thường xuyên nhắc nhở khách hàng không hút thuốc trong nhà hàng.
8. Có hình thức xử phạt đối với nhân viên hút thuốc lá trong nhà hàng.

Các tiêu chí như thế này là hoàn toàn có thể thực hiện được. Chỉ có điều cần phải thực hiện tổng thể, đồng bộ tất cả các nhà hàng đều phải như vậy và cần nhiều ban ngành cùng tác động đến và điều cần nhất là Luật pháp phải nghiêm thì làm những việc này không có gì khó khăn với các nhà hàng. Cộng đồng cũng cần được truyền thông để hiểu rõ và chấp hành”- ThS. Hoàng Anh nói.